پژوهشگر مقطع دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
ارتباط اصل برائت و کفایت ادله در مرحله تحقیقات مقدماتی از آن جهت است که اصل برائت، بیانگر فرض بیگناهی متهم تا اثبات یقینی انتساب جرم، به طور کلی و معمول فقط با وجود ادله کافی تغییر پیدا میکند. حالت نفسانی مفهوم کفایت ادله در مرحله تحقیقات مقدماتی در مقام حمایت از اصول دادرسی عادلانه به ویژه اصل بنیادین برائت به وسیله ارزیابی تنوع، تعدد، اتقان و اعتبار قانونی ادله جمعآوری شده سرانجام باید به اقناع وجدان قضائی نسبت به وقوع جرم توسط متهم منجر گردد. در نوشتار حاضر با رویکرد پژوهشی توصیفی_تحلیلی و استفاده از منابع حقوقی و اسناد کتابخانهای، ضمن تبیین مفهوم مدرج کفایت ادله و بررسی تعامل آن با اصل برائت به نقش کلیدی کفایت ادله در طول فرآیند تدریجی (پنج مرحلهای) تحقیقات مقدماتی پرداخته شده است. یافتههای حاصل از این پژوهش حکایت از این دارد که مفهوم کفایت ادله به عنوان ابزاری برای حمایت از اصل برائت پس از جمعآوری آن در مرحله تحقیقات مقدماتی مطابق مقررات قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی در هر یک از مراحل احضار یا جلب متهم، تفهیم یا تبیین اتهام، صدور قرار تامین کیفری، اخذ آخرین دفاع و رای به توجه اتهام به او، متفاوت از یکدیگر بوده و بایستی به موازات پیشرفت دادرسی کیفری و به طور دایم در نظر مقام تحقیق مورد تصحیح و ارزیابی واقع گردد به گونهای که سرانجام، حقیقت و واقعیت روشنی از پدیده مجرمانه نزد مقام قضایی تجلی پیدا کرده باشد. همچنین، وجود ادله کافی در مرحله تحقیقات مقدماتی نه تنها به حصول اطمینان به قضاوت عادلانه کمک میکند بلکه از نقض حقوق و آزادیهای اشخاص در این مرحله و تبدیل متهم به مجرم بدون توجیه انتساب اتهام به او جلوگیری مینماید.
کلید واژهها: اصول دادرسی عادلانه، نظام دادرسی کیفری، تحقیقات مقدماتی، کفایت ادله، اصل برائت.
درباره نشریه
طراح سایت : حمید جدایی 09381333183